| Jasmin |
18.09.2007 06:43:41 |
Koskoca bir kytanyn ki?isel nedenle kayby
YS 1001
11. yüzyyl Viking halklarynyn en güçlü oldu?u dönemdi. Kanunlary çok iyi düzenlenmi?, vah?etleriyle ünlenmi?lerdi. Yöneticileri dünyanyn en zengin ve en güçlülerindendi. Bizans Ymparatorlu?u'nun gurur duydu?u ?eylerden biri, Ymparator Varangian'yn muhafyzlarynyn tamamen Rusya'dan ve Yskandinavya'dan gelme Vikinglerden olu?masyydy. Vikingler gemileriyle Dublin'den Kiev'e kadar yelken açarlardy.
Ama ?a?yrtycy bir ?ekilde, Amerika kytasyna yerle?mediler. Hem de Avrupalylar arasynda yerle?me olana?yna ilk onlar sahip olmu?ken... Vikinglerin toprak hyrslary, neredeyse altyna duyduklary kadardy. Nova Scotia kyyylaryndaki yemye?il 'Vinland' harika bir ödül olacakty onlar için. Ayryca Vikinglerin yerle?ti?i Yzlanda'dan ve Grönland'dan daha iyi bir iklimi vardy. Topra?y verimsiz, havanyn hep kasvetli oldu?u anavatanlary Norveç'ten de iyiydi. Yerlilerin kar?y koymasy yerle?melerine bir engel te?kil etmedi.
Amerika'ya yerle?en Avrupaly göçmenlerin yerlilere kar?y sahip olduklary tüfek gibi teknolojik üstünlükleri olmasa da zyrhlary ve çelik silahlary yetmi?ti. Hem de pek uzak de?ildi. Grönland'dan Amerika kyyysyna gitmek, Norveç'ten Yzlanda'ya ya da Yzlanda'dan Grönland'a gitmenin yarysy kadardy. Bugün bile Nova Scotia'da durursanyz, ufukta yüksek Grönland zirvelerinin gölgesini görebilirsiniz. Öyleyse Avrupa'nyn en yayylmacy, en dinamik insanlaryndan olan Vikingler ya?maya böylesine hazyr bu kytayy neden tercih etmediler?
Bunun yanyty, Viking tarihinin en ünlü iki adamynyn karanlyk geçmi?lerinde yatyyor. Birisi Kyzyl Eric, ya da nam-y di?er Kanly Eric; di?eri de o?ullaryndan Leif Ericson'du.
Vikingler, tecavüz ve çapulculukta kötü bir üne sahip olsalar da, Kyzyl Eric onlar için bile çok vah?iydi. Norveç'te ufak bir kavga sonucunda silahsyz bir kom?usunu öldürdü?ü için önce Norveç'ten Yzlanda'ya sürgüne gönderildi. Orada o?lu Leif do?du. Yzlanda'ya yerle?tikten sonra yeni bir kavgaya tutu?tu ve orada uzun süredir ya?ayanlardan birini öldürdü. O syralar onu sürgüne gönderecek ba?ka bir yer olmady?y için, Eric'e birkaç kom?usunun oldu?u Yzlanda'nyn baty kesimine yerle?mesi emredildi. Bu da bir i?e yaramady.
982 yylynda Eric yeniden kavga sonucunda birisini öldürmesiyle 'Kanly' lakabyyla anylmaya ba?lady. Böylece Eric Yzlanda'dan da uzakla?tyryldy. Ama katil ayny zamanda insanlary etkilemesini de biliyordu. Etrafyna bir grup memnuniyetsiz, sykylmy? Viking'i toplady. Uzun yola dayanakly gemiler in?a ettiler ve batyya do?ru yelken açtylar.
Eric ve arkada?lary, kara görene kadar be? yüz mil yol aldylar. Eric, ye?il ülke anlamyna gelen Grönland adyny, buzla kaply bölgeye yeni insan çekmek için koymu?tu. Eric ve arkada?lary Yzlanda'ya geri döndüler ve orada bir koloni kurmak üzere birkaç yüz Vikingli aileyi ikna ettiler. Hava kötü, toprak kayalyk olmasyna ra?men burada ya?ayan ba?ka kimsenin olmamasy her ?eyi katlanylyr kylyyordu. Böylece Eric'in bilfiil komutasy altynda belki de be? yüz ki?iden olu?an bir koloni Grönland'e yerle?ti.
1001 yylynda, o zamanlar bütün Vikingleri çeken gezi tutkusu Eric'in o?lu Leif in de kanyna girdi. Ama gitmek için kesin bir hedef belirlemi?ti. Çe?itli belirtilere ve söylenenlere göre daha batyda ba?ka bir ada daha vardy. Babasy hala Grönland'yn yöneticisiydi ve bu da Leif'in gemisine adam toplayarak, bu adayy ke?fetmek üzere yelken açmasyna olanak verdi. ?a?yrtycy bir ?ekilde kysa süren bir yolculuktan sonra Nova Scotia'nyn kyyysyna vardylar. Babasy gibi, Leif de iyi bir ismin insanlary çekece?ini bildi?inden buraya Vinland adyny verdi.
Vinland'yn anlamynyn üzümle pek bir ilgisi yoktu, do?ru tercümesi "bereketli" ya da "dostane" ülke olabilir. Sonra, artyk bin be? yüz ki?ilik kalabalyk bir toplulu?a sahip Grönland'a döndü. Babasy gibi o da Vinland'yn ke?fini duyurmak, yerle?ecek insan çekmek ve babasynyn Grönland'da yaptyklaryny yapmak istiyordu.
Ama kader buna izin vermedi. Kyzyl Eric tahtyny Leif'e byrakarak öldü. Anlady?ymyz kadaryyla Grönland'y iyi yönetmi? ve liderli?i zamanynda koloni geni?lemi?ti. Ama Leif, yönetiminin ilk birkaç yylynda ülkesiyle ilgilenmekten Vinland'a hiç vakit ayyramady. Bu yüzden Vinland'la ilgilenme görevini kyz karde?i, Freydis'e verdi.
Freydis'in ara?tyrma gezileri sonucunda ilk kez Vikingler ve Amerika yerlileri birbirleriyle kar?yla?my? oldu. Vikingler ta? ev yapmaya ba?ladyklarynda kalmaya karar verdikleri anla?ylynca, yerliler çevrelerinde küçük bir kontrol halkasy olu?turdular. Bir araya geldiler ve elli kadar Vikingi gemisini geri püskürttüler. Vikingler kaybetmi? olsa da Freydis bu kaybedilen çaty?mada bile bir kahraman olmu?tu. Geri dönüp yerlilerin üstüne vah?i bir ?ekilde saldyrarak, gemiler güvenle yola çykana kadar geri çekilmelerini sa?lamy?ty.
Freydis, birkaç yyl sonra daha büyük bir grupla geri döndü. Bu sefer daha iyi silahlanmy?lardy, sayyca daha fazlaydylar. Ama koloninin kaderi çoktan kötü çizilmi? gibiydi. Freydis'in gemisi karaya ilk çykanlardan de?ildi. Freydis geldi?inde, sahiplenmeyi dü?ündü?ü eve daha önce gelen iki erkek karde? ve ailelerinin yerle?ti?ini gördü.
Babasy, Kanly Eric'in gelene?ini sürdüren Freydis bunu kabullenemedi. Her iki karde?i birden öldürdü?ünde kimse araya girme gere?ini duymady. Ama karylarynyn ve çocuklarynyn da öldürülmelerini emretti?inde kimse bunu yapmaya yana?mady. Öfkeden deliye dönen Freydis, eline bir sava? baltasy aldy ve bu i?i de kendi halletti.
O yyl sömürgeciler ky?y geçirmek için Grönland'a döndüler. Yki ailenin katlinin duyulmamasy için çaba harcandy ama birileri yine de konu?tu. Bu, Leif'i çok zor bir duruma soktu. Kyz karde?i nedensiz yere, Leif'in korumakla sorumlu oldu?u kadynlary ve çocuklary öldürmü?tü. Kurallara göre katili öldürtmesi gerekiyordu, ama ayny zamanda kendi kyz karde?ini ölüme göndermesi Viking kurallaryny çi?nemesi anlamyna geliyordu. Sonunda, üzüntüyle ve kendini zorlayarak Leif bir çözüm buldu, kyz karde?ini sürgüne gönderdi ve Vinland'a gidilmesini yasaklady.
Belki de, Vinland'da hiç yerle?im olmazsa, hafyzalardan bu kötü anyyy silebilece?ine ve kyz karde?ini geri getirebilece?ine inanyyordu. Ya da bu fiyaskodan o kadar hayal kyrykly?yna u?ramy?ty ki, katliamyn gerçekle?ti?i yerin bir daha ne adyny duymak, ne de görmek istiyordu.
Böylece yyllar boyunca yasak sürüp gitti. Hatta Leif'in ölümünden sonra kötü hasatlar, zor ky?lar ya?anmasyna ra?men koloniyi batyya, Kuzey Amerika'ya do?ru yaymamalary, bunu akyllaryna bile getirmediklerini gösteriyor. Bunun yerine birçok ki?i Grönland'da kalmalarynyn olanaksyzly?yny anladylar ve tekrar Yzlanda'ya döndüler. Birkaçy kalmaya devam etti, ama iki yüz elli yyl sonra Grönland, tekrar kyta Avrupasyndan kimsenin olmady?y bir yere döndü.
Bu arada bütün bu yyllar syrasynda, sadece ailede bir katil oldu?u için Leif'in Vinland'a koydu?u yasak saygy gördü. Sonuç olarak, dönemin en dinamik yrky Kuzey Amerika'yy i?gal etme ?ansyny kaçyrmy? oldu. E?er Eric'in o?lu, kyz karde?inin gözden dü?ürdü?ü topraklara gitmeyi yasaklamasaydy, bugün dünya ne kadar farkly olurdu?
Ama o zaman, yapylacak en iyi ?ey gibi görünmü?tü. |
Copyright © 2007 Web Wiz Turk
Tasarim YaGMuR PreNSi
Programlama Rakkoc88
|
